Chăm sóc giảm nhẹ (Csgn) là phương pháp tiếp cận nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh và gia đình họ, những người đang phải đối mặt với các vấn đề liên quan đến một căn bệnh hiểm nghèo.

  1. Chăm sóc giảm nhẹ là gì?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới: “Chăm sóc giảm nhẹ (Csgn) là phương pháp tiếp cận nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh và gia đình họ, những người đang phải đối mặt với các vấn đề liên quan đến một căn bệnh hiểm nghèo, thông qua sự phòng ngừa và giảm bớt đau khổ bằng cách phát hiện sớm, đánh giá đầy đủ và điều trị đau cùng các vấn đề khác về thể xác, tâm lý, xã hội và tinh thần”.

Định nghĩa nói trên nhấn mạnh về:

– Đối phó lại sự chịu đựng đau đớn bằng cách phòng ngừa và làm giảm nó ở mọi dạng.

– Tập trung vào những vấn đề không chỉ về thể xác mà cả về tâm lý, xã hội và tinh thần.

– Nâng cao tối đa chất lượng cuộc sống.

                     Chăm sóc giảm nhẹ (nguồn: internet)

 Csgn khác với điều trị chữa bệnh. Csgn giúp bạn và gia đình bạn giảm bớt được những chịu đựng đau khổ, ví dụ như tình trạng đau và các tác dụng không mong muốn của liệu trình điều trị. Csgn có thể được phối hợp với điều trị chữa bệnh và người bệnh được tiếp cận với Csgn càng sớm càng tốt, nhất là người bệnh ung thư.

  1. Tại sao người bệnh cần được chăm sóc giảm nhẹ?

Nguyên tắc cơ bản: Csgn giúp làm dịu sự đau đớn, tăng sức chịu đựng, nâng cao tối đa chất lượng cuộc sống, giá trị tinh thần và nhân phẩm của người bệnh đến lúc mất.

Bao gồm việc làm giảm nhẹ:

– Các triệu chứng đau, khó thở, mê sảng

– Những triệu chứng thực thể khác: mệt mỏi, nôn ói, tiêu chảy, chán ăn, suy kiệt, táo bón…

– Những triệu chứng tâm lý: trầm cảm, lo lắng

– Sự đau khổ về mặt xã hội: cô đơn, không người chăm sóc, nghèo đói, không nhà cửa…

– Sự đau khổ về tinh thần: tuyệt vọng, phủ nhận, hoài nghi, sợ hãi…

Những người làm công tác Csgn biết rằng bệnh tật không chỉ ảnh hưởng đến người bệnh mà còn ảnh hưởng đến những người thân. Vì vậy, họ muốn biết hoạt động hàng ngày của người bệnh và gia đình, họ quan tâm đến mọi thứ mà người bệnh đang lo lắng cũng như chuyện quan trọng nhất đối với người bệnh.

  1. Những ai là đối tượng được chăm sóc giảm nhẹ?

               Đối tượng được chăm sóc giảm nhẹ (nguồn: internet)

– Người bệnh ung thư và các bệnh ác tính khác.

– Người bị bệnh mạn tính đe dọa đến tính mạng như HIV/AIDs, suy tim ứ huyết, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, suy thận, bệnh Alzheimer…

– Bất cứ bệnh gì và thuộc bất cứ lứa tuổi nào mà kỳ vọng sống không quá 6 tháng.

– Gia đình và người chăm sóc người bệnh.

  1. Những ai tiến hành việc chăm sóc giảm nhẹ?

Ngày nay, hầu hết tại các bệnh viện nước ngoài và một số bệnh viện trong nước đã có đơn vị chuyên về Csgn. Một cách lý tưởng, Csgn là một việc làm được tiến hành bởi một nhóm nhân viên đa ngành, bao gồm: bác sĩ chuyên điều trị đau, bác sĩ dinh dưỡng, dược sĩ, chuyên viên vật lý trị liệu, chuyên viên hô hấp, chuyên viên tâm lý. Ngoài ra, vai trò của người hỗ trợ về tâm linh và của các nhân viên hay tổ chức từ thiện, thành viên của gia đình và những người tự nguyện làm công tác xã hội cũng rất quan trọng.

  1. Chăm sóc giảm nhẹ tiến hành ở đâu?

Chăm sóc giảm nhẹ điều trị tại bệnh viện (nguồn: internet)

– Bệnh viện: điều trị triệu chứng, đặc biệt đau nặng, đau chưa được kiểm soát tốt, đau không đáp ứng với các điều trị thông thường.

– Phòng khám ngoại trú: kê toa, tái khám định kỳ, đào tạo và hỗ trợ tâm lý – xã hội cho người bệnh và gia đình.

– Có thể tiến hành tại bệnh xá, nhà an dưỡng hoặc nhà tế bần.

– Chăm sóc ngay tại nhà: bác sĩ, điều dưỡng hỗ trợ chăm sóc và đào tạo cho các thành viên trong gia đình cách chăm sóc thân nhân, theo định kỳ, làm việc có kế hoạch.

  1. Chăm sóc giảm nhẹ nên được áp dụng ở thời điểm nào?

– Từ khi chẩn đoán: Csgn ban đầu, giúp người bệnh tiếp cận và lên kế hoạch chăm sóc giảm nhẹ càng sớm càng tốt.

– Xuyên suốt quá trình bệnh cùng với điều trị đặc hiệu (phẫu thuật, hóa trị, xạ trị…) giúp giảm nhẹ triệu chứng, các tác dụng phụ của điều trị, thúc đẩy sự tuân thủ, nâng cao hiệu quả điều trị.

– Khi điều trị đặc hiệu kém thích hợp, kém hiệu quả, không  khả thi.

– Khi người bệnh qua đời (chăm sóc và điều trị tâm lý, hỗ trợ tinh thần cho gia đình).

  1. Chăm sóc giảm nhẹ như thế nào?

– Thông báo tin bệnh, diễn tiến, tiên lượng sống theo từng giai đoạn.

– Lập kế hoạch chăm sóc theo từng bước tương ứng từng giai đoạn bệnh cho đến sau khi người bệnh mất.

– Điều trị nâng cao thể trạng: dinh dưỡng phối hợp.

– Điều trị các rối loạn tâm lý: trầm cảm, lo âu, mất ngủ.

– Điều trị các triệu chứng gây ra bởi tác dụng phụ của điều trị đặc hiệu: đau, nôn ói, tiêu chảy, táo bón, nhiễm khuẩn, thiếu máu, chảy máu, rụng tóc, tổn thương da, tóc móng…

– Kiểm soát cơn đau.

– Kiểm soát cơn khó thở.

– Chăm sóc loét – hoại tử.

– Kiểm soát cơn sảng, giai đoạn hấp hối.

– Chăm sóc thân nhân sau khi người bệnh mất.

Để được tư vấn về dịch vụ CHĂM SÓC GIẢM NHẸ VÀ KIỂM SOÁT ĐAU, vui lòng liên hệ:

đơn vị chăm sóc giảm nhẹ (24/24)

Lầu 2 (khu B) Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM Điện  thoại:  (08)  3952  5213

phòng khám số 3 – tư vấn tâm lý và chăm sóc giảm nhẹ (giờ hành chính)

Tầng trệt (khu B) Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM Điện  thoại:  (08)  3952  5149

bộ phận chăm sóc khách hàng

Tầng trệt (khu A, B, C) Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM Điện  thoại:  (08)  3952  5353

BS CKI Bùi Hạnh Tâm – Đại học Y Dược TPHCM

Trích Tạp chí “Sống khỏe” số 08 – Bệnh viện Đại học

Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh 

 

Bài viết tương tự