Xơ gan là kết quả cuối cùng của nhiều bệnh gan mạn tính như viêm gan siêu vi, bệnh gan do rượu, viêm gan tự miễn,…Theo thống kê, tỷ lệ mắc xơ gan chiếm tới 80% trường hợp ung thư nguyên phát. Nghiêm trọng là vậy, nhưng nhiều người vẫn chưa hiểu xơ gan là gì? Xơ gan có nguy hiểm không?

Xơ gan là gì?

Xơ gan là một loại tổn thương gan, nơi các tế bào khỏe mạnh được thay thế bằng mô sẹo. Gan không thể thực hiện các chức năng quan trọng của sự trao đổi chất, sản xuất protein, bao gồm các yếu tố đông máu, lọc các loại thuốc và độc tố.

Xơ gan
Xơ gan (Ảnh Internet)

Xơ gan được chia thành 2 giai đoạn là:

  • Giai đoạn đầu là xơ gan còn bù: Ở giai đoạn này gan vẫn thực hiện khá tốt chức năng mặc dù đã có mô sẹo trên gan. Cơ thể bắt đầu có những biểu hiện lâm sàng mờ nhạt.
  • Giai đoạn cuối là xơ gan mất bù: Giai đoạn này gan đã bị tổn thương nặng nề, chưc năng gan đã suy yếu nhiều. Biểu hiện và triệu chứng xuất hiện rất rõ và đe dọa đến tính mạng.

Mọi người vẫn nghĩ xơ gan là do uống nhiều rượu . Nhưng thực tế xơ gan còn do nhiều yếu tố dẫn đến như:

  • Viêm gan B
  • Viêm gan C
  • Gan nhiễm mỡ
  • Điều kiện đi truyền

Những ảnh hưởng của xơ gan với cơ thể

Một số tác dụng của xơ gan trên cơ thể có liên quan trực tiếp đến chức năng gan như:

  • Vàng da

Vàng da phát triển vì gan không thể phá vỡ bilirubin đúng cách. Bilirubin là một sản phẩm phụ của sự phân hủy của các tế bào máu đỏ. Nó được bài tiết vào mật và thay đổi màu sắc của phân. Nếu nó tích tụ trong cơ thể nó cũng có thể dẫn đến vàng da.

  • Chảy máu và bầm tím

Chảy máu nướu răng, chảy máu cam và bầm tím xảy ra dễ dàng hơn bình thường vì gan ngừng tạo tiểu cầu đủ để giúp máu đông máu.

  • Tác động xấu đến não và tinh thần

Sương mù não và những thay đổi tinh thần nghiêm trọng khác liên quan đến bệnh não gan có thể xảy ra khi gan bị thương không thể loại bỏ độc tố amoniac ra khỏi máu.

Ngoài ra, các triệu chứng khác phát triển do các mạch máu trong gan bị sẹo bị hẹp hơn hoặc bị tắc nghẽn. Điều này có thể dẫn đến sưng gan và lá lách. Những tắc nghẽn này cũng làm cho máu và chất lỏng trào ngược trong cơ thể, như nước không thể chảy qua cống thoát nước. Máu dự phòng làm tăng áp lực trong các mạch máu chảy qua gan (gọi là tăng huyết áp cổng). Sự tắc nghẽn cũng có nghĩa là máu được tái định tuyến xung quanh gan thông qua các tĩnh mạch nhỏ hơn trong cơ thể. Điều này gây ra các mạch máu trong đường tiêu hóa và dạ dày phía trên phồng lên và phá vỡ dễ dàng hơn.

Biến chứng của xơ gan

Biến chứng xơ gan
 Biến chứng xơ gan (Ảnh Internet)

Nếu không điều trị y tế, xơ gan có thể dẫn đến một loạt các biến chứng đe dọa tính mạng bao gồm:

  • Kháng insulin và bệnh tiểu đường loại 2: gan hoạt động yếu kém ngăn chặn cơ thể sử dụng đúng cách insulin, hormone chuyển đường từ máu vào các tế bào
  • Loãng xương (xương giòn) do những thay đổi trong quá trình chuyển hóa canxi và vitamin D
  • Ung thư gan nguyên phát là loại ung thư phổ biến nhất do xơ gan là ung thư biểu mô tế bào gan
  • Suy gan: các mô sẹo có thể làm suy giảm chức năng của việc tái tạo gan bình thường từ các mạch máu trong thực quản hoặc dạ dày trên (các mạch thực quản)
  • Tăng huyết áp trong tĩnh mạch đưa máu đến gan (tăng huyết áp cổng thông tin)
  • Tích tụ dịch trong khoang bụng (cổ trướng)
  • Nhiễm trùng của chất lỏng được tìm thấy trong khoang bụng (viêm phúc mạc do vi khuẩn tự phát)
  • Tổn thương não và hệ thần kinh do các độc tố gây ra mà gan không thể loại bỏ được (bệnh não gan).

Xơ gan có lây không?

Xơ gan thường là kết quả cuối của nhiều bệnh gan mạn tính như viêm gan siêu vi, bệnh gan do viêm rượu, viêm gan tự miễn,  viêm gan do tiếp xúc hóa chất lâu ngày, do uống thuốc tây,… Do vậy xơ gan có lây từ người này sang người khác hay không còn phụ thuộc vào nguyên nhân dẫn đến bệnh.

Nếu xơ gan do sử dụng nhiều rượu bia hay tiếp xúc với chất độc hại thường xuyên thì chắc chắn bệnh sẽ không thể lây từ người này sang người khác. Nhưng nếu xơ gan do hậu quả của virus viêm gan thì nguy cơ lây nhiễm virus viêm gan rồi tiến triển thành viêm gan virus mạn tính và nguy cơ xơ gan là rất cao.

Dù xơ gan có lây hay không lây nhưng nó là một bệnh lý nguy hiểm, ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe tổng thể. Do vậy việc hàng đầu là tìm cách phòng chống xơ gan. Nếu bạn không may đang mắc bệnh lý xơ gan thì hãy tuân thủ điều trị và hướng dẫn của bác sĩ. Thăm khám định kỳ cũng là việc quan trọng mà bạn không thể bỏ qua.

Lưu ý: Người xơ gan cũng cần bổ sung đầy đủ dinh dưỡng trong khẩu phần ăn để tăng sức đề kháng cho cơ thể trong quá trình điều trị, chống lại bệnh tật.

BS Nguyễn Nga

 

Bài viết tương tự